Geen hogere wiskunde, geen vreemde paranormale krachten maar wel een vleugje psychologie…dat is wat goochelaars gebruiken om hun trucs te laten slagen. Hoe komt het toch dat we telkens mee gaan in wat een goochelaar zegt om zijn publiek te laten genieten van magische demonstraties?
Ik zal dit keer weer eens een tipje van de sluier oplichten aan de hand van een voorbeeld. Al jarenlang vertoon ik een truc tijdens het goochelen waarbij iemand zijn hand moet sluiten en niet voortijdig open mag doen, puur om de climax van die truc niet om zeep te helpen. Zo simpel ligt het, de toeschouwer moet zijn hand gesloten houden, lukt dit niet dan is de verrassing van de truc al voorbij.
Lange tijd vroeg ik het volgende: “sluit uw hand, niet openmaken hoor”…maar bedenk je eens wat je zelf zou doen. Juist, je wilt weten waarom je hand niet open mag, dus ga je kijken…jammer truc voorbij. Denk nu niet aan een roze olifant…wat zie je voor je, juist een roze olifant. Ik moest een manier vinden om dit probleem op te lossen en ik verzon een oplossing die tot op de dag van vandaag uitstekend werkt.
“U krijgt zometeen iets in uw hand en ik ga het laten verdwijnen, dus raakt het uw hand sluit ‘m dan meteen…lukt dat?”
In deze zin zitten verschillende psychologische handigheidjes verweven, te beginnen bij
“U krijgt zometeen iets in uw hand”. Ik vertel wat er gaat gebeuren, dus de spanning bij de betreffende toeschouwer wordt hier enigszins weggenomen.
“ik ga het laten verdwijnen,” de toeschouwer zal waarschijnlijk denken: “ik zal m’n hand wel eens flink dichtknijpen”.
“dus raakt het uw hand sluit ‘m dan meteen…lukt dat?” hier zit nog een venijnig handigheidje. Ik moet mijn hand sluiten denkt de toeschouwer, ja natuurlijk ga ik dat doen want ik wil niet dat het gaat verdwijnen. En of het lukt? Ja natuurlijk lukt het om mijn hand te sluiten…wat een rare vraag meneer de goochelaar, ik zal eens laten zien dat ik kan knijpen.
Ik vertel dus wat er moet gaan gebeuren, ik vertel de reden van deze actie en ik vraag of het gaat lukken. De toeschouwer overtuigd zichzelf van het nut en doet exact wat ik wil in deze situatie.
Uiteraard is psychologie alleen niet genoeg om een truc te laten slagen als je aan het goochelen bent, er zijn meerdere lagen van deceptie die het mogelijk maken om het publiek van magic te laten genieten. De vier lagen die ik tot nu toe ontdekt heb bespreek ik in verschillende artikelen op internet.
Het is bijzonder leuk om de goochelkunst wat verder uit te diepen en het niet te houden bij een simpel trucje. Hierdoor ontstaat er een beter begrip voor mij als goochelaar zelf en natuurlijk ook voor mijn publiek.
Ontdek de mogelijkheden die Marc te bieden heeft.
Wanneer mensen horen dat psychologie een rol speelt bij goochelen, klinkt het soms alsof een performer volledige controle over iemands brein heeft. Zo werkt het niet. Veel interessanter zijn de kleine voorspelbaarheden in menselijk gedrag: we volgen logische instructies, zoeken patronen en besteden aandacht aan wat betekenisvol lijkt.
Een formulering kan bijvoorbeeld bepalen welke opties iemand bewust overweegt. Een blik kan aangeven welk object belangrijk is. En een verwachting kan ervoor zorgen dat iemand achteraf zeker weet dat een situatie nét anders verliep. Geen daarvan is op zichzelf magie; de combinatie met techniek en presentatie maakt het bruikbaar.
In een keynote of interactieve presentatie vind ik juist dat mechanisme interessant. Eerst merkt iemand aan den lijve hoe gemakkelijk een aanname ontstaat; daarna kun je praten over wat dat betekent voor focus, communicatie of besluitvorming.
Op congressen kan zo’n ervaring bovendien de aandacht resetten na veel inhoud. Tijdens netwerkevents ligt de waarde weer ergens anders: een psychologisch effect wordt een aanleiding voor gesprek en nieuwsgierigheid.
Wie de psychologische kant vooral als entertainment wil meemaken, kan ook gewoon een goochelaar inhuren. Niet ieder onmogelijk moment hoeft tenslotte een managementles te worden.
Misdirection wordt vaak omschreven als iemand de andere kant op laten kijken. Dat is een te simpele voorstelling. Sterker is het wanneer het publiek uit zichzelf aandacht geeft aan precies datgene wat op dat moment betekenisvol is. Een vraag, een reactie van een andere gast of het resultaat van een keuze kan tijdelijk belangrijker zijn dan een fysieke handeling.
Daarbij speelt timing een grotere rol dan snelheid. Een geheime actie op een gespannen moment voelt verdacht; dezelfde actie tijdens een natuurlijke ontspanning verdwijnt in de gebeurtenis. Psychologie zit dus niet alleen in woorden of keuzes, maar ook in het herkennen van momenten waarop mensen informatie verwerken, reageren en vervolgens hun aandacht opnieuw richten.
Marc denkt graag met je mee over de mogelijkheden die het beste passen bij jouw event en gasten.
Ontvang binnen één werkdag een persoonlijke reactie.
Heb je een dringende vraag?